Nityaनित्य
హనుమాన్ చాలీసా
श्री हनुमान चालीसा
హనుమాన్ చాలీసా 16వ శతాబ్దపు భక్తకవి గోస్వామి తులసీదాసు అవధీ భాషలో రాసిన ఆంజనేయ స్వామి స్తోత్రం. ఇందులోని 43 పద్యాలు (ప్రారంభంలో రెండు దోహాలు, 40 చౌపాయిలు, చివర ఒక దోహా) స్వామిని కీర్తిస్తూ, శ్రీరాముని కోసం ఆయన చేసిన సేవను గుర్తుచేస్తాయి. చాలా మంది భక్తులు దీన్ని ప్రతిరోజూ, ముఖ్యంగా మంగళ, శనివారాల్లో పారాయణం చేస్తారు.
దోహా 1
శ్రీగురు చరన్ సరోజ్ రజ్ నిజ్ మను ముకురు సుధారి।
బరనఉఁ రఘుబర్ బిమల్ జసు జో దాయకు ఫల్ చారి॥
గురుదేవుని పాదపద్మాల ధూళితో నా మనస్సు అనే అద్దాన్ని శుభ్రపరచుకొని, ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలనే నాలుగు ఫలాలను ప్రసాదించే రఘువంశ శ్రేష్ఠుడైన శ్రీరాముని నిర్మలమైన కీర్తిని వర్ణిస్తాను.
దోహా 2
బుద్ధిహీన్ తను జానికే, సుమిరౌం పవన్-కుమార్।
బల్ బుధి బిద్యా దేహు మోహిం, హరహు కలేస్ బికార్॥
నన్ను నేను బుద్ధిహీనునిగా తెలుసుకొని, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుని స్మరిస్తున్నాను. ఓ స్వామీ, నాకు బలం, బుద్ధి, విద్యను ప్రసాదించి, నా కష్టాలను, మనోవికారాలను తొలగించు.
చౌపాయి 1
జయ్ హనుమాన్ జ్ఞాన్ గున్ సాగర్।
జయ్ కపీస్ తిహుఁ లోక్ ఉజాగర్॥
జ్ఞానానికి, సద్గుణాలకు సముద్రమైన హనుమంతా, నీకు జయము! ముల్లోకాలను ప్రకాశింపజేసే వానరాధిపతీ, నీకు జయము!
చౌపాయి 2
రామ్ దూత్ అతులిత్ బల్ ధామా।
అంజని-పుత్ర పవనసుత్ నామా॥
నీవు శ్రీరాముని దూతవు, సాటిలేని బలానికి నిలయానివి. అంజనీపుత్రుడు, పవనసుతుడు అనే పేర్లతో ప్రసిద్ధుడవు.
చౌపాయి 3
మహాబీర్ బిక్రమ్ బజరంగీ।
కుమతి నివార్ సుమతి కే సంగీ॥
మహావీరుడవు, పరాక్రమశాలివి, వజ్రం వంటి దేహం గలవాడవు. దుర్బుద్ధిని తొలగించి, సద్బుద్ధికి తోడుగా నిలుస్తావు.
చౌపాయి 4
కంచన్ బరన్ బిరాజ్ సుబేసా।
కానన్ కుండల్ కుంచిత్ కేసా॥
నీ దేహకాంతి బంగారంలా మెరుస్తుంది, అందమైన వేషంతో శోభిల్లుతావు. చెవులకు కుండలాలు, ఉంగరాల జుట్టుతో ప్రకాశిస్తావు.
చౌపాయి 5
హాథ్ బజ్ర ఔ ధ్వజా బిరాజై।
కాఁధే మూఁజ్ జనేఊ సాజై॥
నీ చేతుల్లో వజ్రాయుధం, ధ్వజం ప్రకాశిస్తాయి; భుజంపై ముంజ గడ్డితో చేసిన యజ్ఞోపవీతం శోభిస్తుంది.
చౌపాయి 6
సంకర్ సువన్ కేసరీనందన్।
తేజ్ ప్రతాప్ మహా జగ్ బందన్॥
నీవు శంకరుని అంశవు, కేసరి నందనుడవు. నీ తేజస్సు, ప్రతాపం గొప్పవి; లోకమంతా నిన్ను వందిస్తుంది.
చౌపాయి 7
విద్యావాన్ గునీ అతి చాతుర్।
రామ్ కాజ్ కరిబే కో ఆతుర్॥
నీవు విద్యావంతుడవు, గుణవంతుడవు, అత్యంత చతురుడవు. శ్రీరాముని కార్యం చేయడానికి ఎల్లప్పుడూ ఉత్సుకతతో ఉంటావు.
చౌపాయి 8
ప్రభు చరిత్ర సునిబే కో రసియా।
రామ్ లఖన్ సీతా మన్ బసియా॥
ప్రభువు శ్రీరాముని కథను వినడంలో నీవు ఆనందిస్తావు. రాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతమ్మ నీ మనస్సులో నివసిస్తారు.
చౌపాయి 9
సూక్ష్మ రూప్ ధరి సియహిం దిఖావా।
బికట్ రూప్ ధరి లంక్ జరావా॥
సూక్ష్మ రూపం ధరించి సీతమ్మకు దర్శనమిచ్చావు; భయంకర రూపం ధరించి లంకను దహించావు.
చౌపాయి 10
భీమ్ రూప్ ధరి అసుర్ సఁహారే।
రామచంద్ర కే కాజ్ సఁవారే॥
భీకర రూపం ధరించి రాక్షసులను సంహరించి, శ్రీరామచంద్రుని కార్యాలను సఫలం చేశావు.
చౌపాయి 11
లాయ్ సజీవన్ లఖన్ జియాయే।
శ్రీరఘుబీర్ హరషి ఉర్ లాయే॥
సంజీవని మూలికను తెచ్చి లక్ష్మణుని బ్రతికించావు; శ్రీరాముడు ఆనందంతో నిన్ను హృదయానికి హత్తుకున్నాడు.
చౌపాయి 12
రఘుపతి కీన్హీ బహుత్ బడాఈ।
తుమ్ మమ్ ప్రియ్ భరతహి సమ్ భాఈ॥
రఘుపతి శ్రీరాముడు నిన్ను ఎంతో ప్రశంసించి, 'నీవు నాకు భరతుని వంటి ప్రియమైన సోదరుడవు' అన్నాడు.
చౌపాయి 13
సహస్ బదన్ తుమ్హరో జస్ గావైం।
అస్ కహి శ్రీపతి కంఠ్ లగావైం॥
'వేయి ముఖాల ఆదిశేషుడు కూడా నీ కీర్తిని గానం చేస్తాడు' అని పలికి లక్ష్మీపతి శ్రీరాముడు నిన్ను కౌగిలించుకున్నాడు.
చౌపాయి 14
సనకాదిక్ బ్రహ్మాది మునీసా।
నారద్ సారద్ సహిత్ అహీసా॥
సనకాది మహర్షులు, బ్రహ్మాది దేవతలు, మునీశ్వరులు, నారదుడు, సరస్వతి, ఆదిశేషునితో సహా…
చౌపాయి 15
జమ్ కుబేర్ దిగపాల్ జహాఁ తే।
కబి కోబిద్ కహి సకే కహాఁ తే॥
యముడు, కుబేరుడు, దిక్పాలకులు కూడా నీ కీర్తిని పూర్తిగా వర్ణించలేనప్పుడు, కవులు, పండితులు ఎలా వర్ణించగలరు?
చౌపాయి 16
తుమ్ ఉపకార్ సుగ్రీవహిం కీన్హా।
రామ్ మిలాయ్ రాజ్ పద్ దీన్హా॥
నీవు సుగ్రీవునికి గొప్ప ఉపకారం చేశావు; అతనిని శ్రీరామునితో కలిపి రాజ్యాధికారం ఇప్పించావు.
చౌపాయి 17
తుమ్హరో మంత్ర బిభీషన్ మానా।
లంకేస్వర్ భఏ సబ్ జగ్ జానా॥
విభీషణుడు నీ సలహాను పాటించి లంకాధిపతి అయ్యాడు; ఇది లోకమంతటికీ తెలుసు.
చౌపాయి 18
జుగ్ సహస్ర జోజన్ పర్ భానూ।
లీల్యో తాహి మధుర్ ఫల్ జానూ॥
వేలాది యోజనాల దూరంలో ఉన్న సూర్యుని తియ్యని పండుగా భావించి మింగివేశావు.
చౌపాయి 19
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ్ మాహీం।
జలధి లాఁఘి గయే అచరజ్ నాహీం॥
ప్రభువు శ్రీరాముని ఉంగరాన్ని నోటిలో ఉంచుకొని సముద్రాన్ని దాటావు; నీకు ఇది ఆశ్చర్యం కాదు.
చౌపాయి 20
దుర్గమ్ కాజ్ జగత్ కే జేతే।
సుగమ్ అనుగ్రహ్ తుమ్హరే తేతే॥
లోకంలో ఎంత కఠినమైన కార్యాలైనా నీ అనుగ్రహంతో సులభమైపోతాయి.
చౌపాయి 21
రామ్ దుఆరే తుమ్ రఖవారే।
హోత్ న ఆజ్ఞా బిను పైసారే॥
నీవు శ్రీరాముని ద్వారపాలకుడవు; నీ అనుమతి లేనిదే ఎవరూ లోపలికి ప్రవేశించలేరు.
చౌపాయి 22
సబ్ సుఖ్ లహై తుమ్హారీ సరనా।
తుమ్ రచ్ఛక్ కాహూ కో డర్ నా॥
నిన్ను శరణు వేడినవారు సకల సుఖాలను పొందుతారు. నీవే రక్షకుడవైనప్పుడు ఎవరికీ భయం ఉండదు.
చౌపాయి 23
ఆపన్ తేజ్ సమ్హారో ఆపై।
తీనోం లోక్ హాఁక్ తేం కాఁపై॥
నీ తేజస్సును నీవే నిగ్రహించగలవు; నీ ఒక్క గర్జనకే ముల్లోకాలు వణికిపోతాయి.
చౌపాయి 24
భూత్ పిసాచ్ నికట్ నహిం ఆవై।
మహాబీర్ జబ్ నామ్ సునావై॥
మహావీరుడైన హనుమంతుని నామం పలికిన చోటికి భూతప్రేత పిశాచాలు దరిచేరవు.
చౌపాయి 25
నాసై రోగ్ హరై సబ్ పీరా।
జపత్ నిరంతర్ హనుమత్ బీరా॥
వీర హనుమంతుని నామాన్ని నిరంతరం జపించేవారి రోగాలు నశించి, సకల బాధలు తొలగిపోతాయి.
చౌపాయి 26
సంకట్ తేం హనుమాన్ ఛుడావై।
మన్ క్రమ్ బచన్ ధ్యాన్ జో లావై॥
మనస్సుతో, కర్మతో, మాటతో హనుమంతుని ధ్యానించేవారిని ఆయన సకల సంకటాల నుండి విడిపిస్తాడు.
చౌపాయి 27
సబ్ పర్ రామ్ తపస్వీ రాజా।
తిన్ కే కాజ్ సకల్ తుమ్ సాజా॥
తపస్వియైన రాజు శ్రీరాముడు అందరికంటే శ్రేష్ఠుడు; ఆయన కార్యాలన్నింటినీ నీవే నెరవేర్చావు.
చౌపాయి 28
ఔర్ మనోరథ్ జో కోఇ లావై।
సోఇ అమిత్ జీవన్ ఫల్ పావై॥
ఏ కోరికతో నీ దగ్గరకు వచ్చినా, వారు జీవితంలో అపరిమితమైన ఫలాన్ని పొందుతారు.
చౌపాయి 29
చారోం జుగ్ పరతాప్ తుమ్హారా।
హై పరసిద్ధ జగత్ ఉజియారా॥
నాలుగు యుగాలలోనూ నీ ప్రతాపం వెలుగొందుతుంది; నీ కీర్తి లోకమంతటా ప్రసిద్ధమై వెలుగు నింపుతుంది.
చౌపాయి 30
సాధు సంత్ కే తుమ్ రఖవారే।
అసుర్ నికందన్ రామ్ దులారే॥
నీవు సాధుసజ్జనులకు రక్షకుడవు, రాక్షసులను నిర్మూలించేవాడవు, శ్రీరామునికి ప్రియమైనవాడవు.
చౌపాయి 31
అష్ట సిద్ధి నౌ నిధి కే దాతా।
అస్ బర్ దీన్ జానకీ మాతా॥
ఎనిమిది సిద్ధులు, తొమ్మిది నిధులు ప్రసాదించగలిగే వరాన్ని జానకీ మాత నీకు అనుగ్రహించింది.
చౌపాయి 32
రామ్ రసాయన్ తుమ్హరే పాసా।
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా॥
రామభక్తి అనే అమృత రసాయనం నీ వద్ద ఉంది; నీవు ఎల్లప్పుడూ రఘుపతి శ్రీరామునికి దాసుడవుగా ఉంటావు.
చౌపాయి 33
తుమ్హరే భజన్ రామ్ కో పావై।
జనమ్ జనమ్ కే దుఖ్ బిసరావై॥
నిన్ను భజించడం ద్వారా శ్రీరాముని పొందుతారు; జన్మజన్మల దుఃఖాలను మరచిపోతారు.
చౌపాయి 34
అంత్ కాల్ రఘుబర్ పుర్ జాఈ।
జహాఁ జన్మ హరిభక్త కహాఈ॥
అంత్యకాలంలో అతడు శ్రీరాముని ధామానికి చేరుతాడు; మళ్లీ ఎక్కడ జన్మించినా హరిభక్తుడుగా పేరొందుతాడు.
చౌపాయి 35
ఔర్ దేవతా చిత్త న ధరఈ।
హనుమత్ సేఇ సర్బ సుఖ్ కరఈ॥
ఇతర దేవతలను మనస్సులో నిలుపుకోకపోయినా, హనుమంతుని సేవించడం వల్లనే సకల సుఖాలు కలుగుతాయి.
చౌపాయి 36
సంకట్ కటై మిటై సబ్ పీరా।
జో సుమిరై హనుమత్ బలబీరా॥
బలవీరుడైన హనుమంతుని స్మరించేవారి సంకటాలు తొలగి, సకల బాధలు మాయమవుతాయి.
చౌపాయి 37
జై జై జై హనుమాన్ గోసాఈం।
కృపా కరహు గురు దేవ్ కీ నాఈం॥
స్వామీ హనుమంతా, నీకు జయము, జయము, జయము! గురుదేవుని వలె నాపై కృప చూపు.
చౌపాయి 38
జో సత్ బార్ పాఠ్ కర్ కోఈ।
ఛూటహి బంది మహా సుఖ్ హోఈ॥
దీనిని నూరు సార్లు పారాయణం చేసేవారు బంధనాల నుండి విముక్తులై మహా సుఖాన్ని పొందుతారు.
చౌపాయి 39
జో యహ్ పఢై హనుమాన్ చలీసా।
హోయ్ సిద్ధి సాఖీ గౌరీసా॥
ఈ హనుమాన్ చాలీసాను పఠించేవారికి సిద్ధి కలుగుతుంది; దీనికి గౌరీపతి శివుడే సాక్షి.
చౌపాయి 40
తులసీదాస్ సదా హరి చేరా।
కీజై నాథ్ హృదయ్ మహఁ డేరా॥
తులసీదాసు ఎల్లప్పుడూ శ్రీహరి సేవకుడు. ఓ నాథా, నా హృదయంలో నివాసం ఏర్పరచుకో.
ముగింపు దోహా
పవనతనయ్ సంకట్ హరన్, మంగల్ మూరతి రూప్।
రామ్ లఖన్ సీతా సహిత్, హృదయ్ బసహు సుర్ భూప్॥
ఓ వాయుపుత్రా, సంకటాలను హరించేవాడా, మంగళ స్వరూపా! ఓ దేవతలకు రాజా, రాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతమ్మలతో కలిసి నా హృదయంలో నివసించు.