శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి

శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి తిరుమల ఏడుకొండల్లో ఏడవదైన వేంకటాద్రిపై నిలిచిన శ్రీమహావిష్ణువు. భక్తులు కళ్ళారా చూసుకోవాలని స్వామి కలియుగం అంతా భూమిపైనే ఉండిపోయాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది. స్వామి కుడి కింది చేయి తన పాదాలను చూపిస్తుంది, "ఇక్కడే శరణు పొందు" అన్నట్టు. ఎడమ చేయి నడుముపై ఉంటుంది. శరణు కోరినవారికి సంసార సాగరం నడుము లోతే అని దానికి అర్థం చెబుతారు.

పురాణ కథలను కూర్చిన వేంకటాచల మాహాత్మ్యం ఇలా చెబుతుంది. భృగు మహర్షి లక్ష్మీదేవి నివసించే విష్ణువు వక్షస్థలాన్ని కాలితో తన్నాడు. నొచ్చుకున్న లక్ష్మీదేవి వైకుంఠం విడిచి భూలోకానికి వచ్చింది. ఆమెను వెతుకుతూ స్వామి కూడా వచ్చాడు. శ్రీనివాసుడిగా ఈ కొండలపై ఉంటూ ఆకాశరాజు కుమార్తె పద్మావతీదేవిని పెళ్ళాడాడు. ఆ పెళ్ళి కోసం కుబేరుడి దగ్గర అప్పు తీసుకున్నాడు. హుండీలో మనం వేసే కానుకలు ఆ అప్పు తీర్చడానికి స్వామికి సాయపడతాయని భక్తులు ప్రేమగా చెప్పుకుంటారు.

వెయ్యేళ్ళకు పైగా ముందే ఆళ్వారులు తిరువేంకటాన్ని కీర్తించారు. శ్రీ రామానుజాచార్యులు ఇక్కడి పూజా విధానాన్ని తీర్చిదిద్దారని సంప్రదాయం. అన్నమాచార్యులు స్వామిపై వేలాది సంకీర్తనలు రాశారు. తిరుమలలో ప్రతి రోజూ సుప్రభాతంతో మొదలవుతుంది. బ్రహ్మోత్సవాలు, వైకుంఠ ద్వారం తెరిచే వైకుంఠ ఏకాదశి, పెరటాసి నెల శనివారాలు ఏడాదిలో ముఖ్యమైన రోజులు. భక్తులు తలనీలాలు సమర్పించి, "గోవిందా, గోవిందా" అంటూ కొండ ఎక్కి, లడ్డూ ప్రసాదం ఇంటికి తెచ్చుకుంటారు.

విదేశాల్లో ఉన్న చాలా తెలుగు, తమిళ కుటుంబాలకు ఇంటి పూజా మందిరంలోనూ, దగ్గరి గుడిలోనూ బాలాజీయే ప్రధాన దైవం. అమెరికాలో మొదట కట్టిన సంప్రదాయ హిందూ దేవాలయాల్లో పిట్స్‌బర్గ్ దగ్గరి శ్రీ వేంకటేశ్వర ఆలయం ఒకటి. ఇంట్లో చాలామంది పొద్దున్నే దీపం పెట్టి, తులసి దళం సమర్పించి, సుప్రభాతం వింటారు.