విష్ణువు
विष्णुவிஷ்ணுVishnu
ఇతర నామాలు: Narayan · Hari · Jagdish · Satyanarayan · Padmanabha · Lakshmi Narayan · Venkateswara · Perumal · Jagannath · Vitthal
శ్రీమహావిష్ణువు లోకాన్ని పోషించి ధర్మాన్ని కాపాడే దేవుడు, ఆయననే నారాయణుడు అంటారు; రాముడు, కృష్ణుడు వంటి అవతారాలుగా భూమిపైకి వస్తాడు. భక్తులు గురువారాల్లో ఆయనను పూజిస్తారు, ఏకాదశి నాడు ఉపవాసం ఉంటారు.
- ఆరాధన దినం
- గురువారం
- పండుగలు
- ఉత్థాన ఏకాదశి · వైకుంఠ ఏకాదశి
విష్ణువు స్తోత్రాలు
కథ
ఆయన పేరుకు 'అంతటా వ్యాపించినవాడు' అని అర్థం చెబుతారు. ఋగ్వేదంలో విష్ణువు మూడు అడుగులతో ముల్లోకాలను కొలుస్తాడు. తర్వాతి గ్రంథాల్లో ఆయన పాలసముద్రంలో వేయి పడగల శేషుడిపై పడుకున్న నారాయణుడు. ఆయన నాభి నుంచి ఒక పద్మం పుడుతుంది, దానిపై బ్రహ్మ పుట్టి సృష్టి చేస్తాడు. అందుకే ఆయనను పద్మనాభుడు అంటారు.
ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా దాన్ని నిలబెట్టడానికి విష్ణువు అవతరిస్తాడని సంప్రదాయం. "ధర్మం క్షీణించినప్పుడల్లా యుగయుగాన నేను అవతరిస్తాను" అని భగవద్గీతలో స్వామి మాట ఇచ్చాడు. దశావతారాలు ఇవి: మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నృసింహ, వామన, పరశురామ, రామ, కృష్ణ, బలరామ లేదా బుద్ధ, ఇంకా రావలసిన కల్కి. కొన్ని జాబితాల్లో బలరాముడు, కొన్నింటిలో బుద్ధుడు ఉంటారు.
ఆయన శంఖం, సుదర్శన చక్రం, గద, పద్మం ధరిస్తాడు. పీతాంబరం కట్టుకుని, కౌస్తుభ మణి ధరిస్తాడు. గరుడుడు ఆయన వాహనం. లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ ఆయనతోనే ఉంటుంది; ఇద్దరినీ కలిపి లక్ష్మీనారాయణులుగా పూజిస్తారు. సత్యనారాయణ వ్రతంలో ఆయనను సత్యస్వరూపుడిగా కొలుస్తారు.
చాలా కుటుంబాలు ఏకాదశి ఉపవాసం ఉంటాయి, విష్ణు సహస్రనామం పారాయణం చేస్తాయి. గృహప్రవేశం, పెళ్ళి వంటి శుభకార్యాల తర్వాత సత్యనారాయణ వ్రతం చేసుకోవడం తెలుగు ఇళ్ళలో మామూలే. తెలుగు నేలపై ఆయన తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు; ఒడిశాలో పూరీ జగన్నాథుడు; మహారాష్ట్రలో పండరిపుర విఠలుడు.