కర్వా చౌత్ వ్రత కథ
करवा चौथ व्रत कथा
కర్వా చౌత్ వ్రత కథను కర్వా చౌత్ సాయంత్రం చంద్రోదయానికి ముందు సుమంగళులు చదువుతారు లేదా వింటారు. ముఖ్య కథ వీరావతిది: ఏడుగురు అన్నలు నకిలీ చంద్రుణ్ణి చూపించి ఆమె వ్రతం భంగం చేయగా, ఆమె మళ్ళీ నిష్ఠగా వ్రతం చేసి భర్తను తిరిగి పొందింది. చిన్నదైన రెండో కథలో కర్వా అనే పతివ్రత తన భర్తను మొసలి నుంచి కాపాడుతుంది.
- 17 శ్లోకాలు
- 10 నిమి
- సాంప్రదాయిక కథ; ఈ పునఃకథనం నిత్యాది
బహుత్ పురానే సమయ్ కీ బాత్ హై। ఏక్ నగర్ మేం ఏక్ సాహూకార్ రహతా థా। ఉసకే సాత్ బేటే థే ఔర్ ఏక్ బేటీ, జిసకా నామ్ వీరావతీ థా। సాతోం భాఈ అపనీ ఇకలౌతీ బహన్ కో బహుత్ ప్యార్ కరతే థే ఔర్ ఉసే ఖిలాఏ బినా ఖుద్ ఖానా నహీం ఖాతే థే।Bahut purane samay ki baat hai. Ek nagar mein ek sahukar rehta tha. Uske saat bete the aur ek beti, jiska naam Veeravati tha. Saaton bhai apni iklauti behan ko bahut pyaar karte the aur use khilaye bina khud khana nahin khate the.
చాలా కాలం క్రితం ఒక పట్టణంలో ఒక వ్యాపారి ఉండేవాడు. అతనికి ఏడుగురు కొడుకులు, వీరావతి అనే ఒక్కగానొక్క కూతురు. ఏడుగురు అన్నదమ్ములకూ చెల్లెలంటే ప్రాణం. ఆమె తినకముందు వాళ్ళు ఎప్పుడూ భోజనం చేసేవాళ్ళు కాదు.
వీరావతీ కా వివాహ్ హుఆ। వివాహ్ కే బాద్ జబ్ పహలా కరవా చౌథ్ ఆయా, తబ్ వహ్ అపనే మాయకే మేం థీ। ఉసనే అపనీ భాభియోం కే సాథ్ సుబహ్ సే నిర్జల్ వ్రత్ రఖా। దిన్ భర్ న కుఛ్ ఖాయా, న పానీ పియా।Veeravati ka vivah hua. Vivah ke baad jab pehla Karwa Chauth aaya, tab vah apne maayke mein thi. Usne apni bhabhiyon ke saath subah se nirjal vrat rakha. Din bhar na kuchh khaya, na paani piya.
వీరావతికి పెళ్ళయింది. పెళ్ళి తర్వాత మొదటి కర్వా చౌత్ వచ్చినప్పుడు ఆమె పుట్టింట్లో ఉంది. వదినలతో కలిసి తెల్లవారుజాము నుంచి నిర్జల వ్రతం పట్టింది. రోజంతా ఏమీ తినలేదు, నీళ్ళు కూడా తాగలేదు.
శామ్ హోతే-హోతే భూఖ్ ఔర్ ప్యాస్ సే వీరావతీ బేహాల్ హో గఈ। భాఈ ఘర్ లౌటే తో బహన్ కో మురఝాయా హుఆ దేఖకర్ ఉనసే రహా నహీం గయా। ఉన్హోంనే కహా, “బహన్, కుఛ్ ఖా లో।” వీరావతీ బోలీ, “ఆజ్ కరవా చౌథ్ హై। చాఁద్ కో అర్ఘ్య దేకర్ హీ ఖాఊఁగీ।”Shaam hote-hote bhookh aur pyaas se Veeravati behaal ho gayi. Bhai ghar laute to behan ko murjhaya hua dekhkar unse raha nahin gaya. Unhone kaha, “Behan, kuchh kha lo.” Veeravati boli, “Aaj Karwa Chauth hai. Chaand ko arghya dekar hi khaungi.”
సాయంత్రానికి ఆకలి దప్పికలతో వీరావతి సొమ్మసిల్లిపోయింది. ఇంటికి వచ్చిన అన్నలు వాడిపోయిన చెల్లెల్ని చూసి తట్టుకోలేకపోయారు. “చెల్లీ, ఏదైనా తిను” అన్నారు. “ఈ రోజు కర్వా చౌత్. చంద్రునికి అర్ఘ్యం ఇచ్చాకే తింటాను” అంది వీరావతి.
చాఁద్ నికలనే మేం అభీ బహుత్ దేర్ థీ। భాఇయోం నే ఏక్ ఉపాయ్ సోచా। సబసే ఛోటా భాఈ దూర్ ఏక్ పీపల్ కే పేడ్ పర్ చఢ్ గయా ఔర్ ఉసనే దీయా జలాకర్ ఛలనీ కీ ఓట్ మేం రఖ్ దియా। దూర్ సే వహ్ రోశనీ ఐసీ లగతీ థీ, జైసే చాఁద్ నికల్ ఆయా హో।Chaand nikalne mein abhi bahut der thi. Bhaiyon ne ek upaay socha. Sabse chhota bhai door ek peepal ke ped par chadh gaya aur usne diya jalakar chhalni ki ot mein rakh diya. Door se vah roshni aisi lagti thi, jaise chaand nikal aaya ho.
చంద్రుడు ఉదయించడానికి ఇంకా చాలా సమయం ఉంది. అన్నలు ఒక ఉపాయం ఆలోచించారు. చిన్నన్న దూరంగా ఉన్న ఒక రావిచెట్టు ఎక్కి, దీపం వెలిగించి జల్లెడ వెనుక పెట్టాడు. దూరం నుంచి చూస్తే ఆ వెలుగు అచ్చం చంద్రుడు ఉదయించినట్టే ఉంది.
భాఈ బహన్ కే పాస్ ఆఏ ఔర్ బోలే, “దేఖో, చాఁద్ నికల్ ఆయా హై। అర్ఘ్య దే దో।” భాభియోం నే ఉసే సమఝానా చాహా కి యహ్ చాఁద్ నహీం హై, పర్ భోలీ వీరావతీ నే భాఇయోం కీ బాత్ మాన్ లీ। ఉసనే ఉస్ రోశనీ కో అర్ఘ్య దియా ఔర్ ఖానా ఖానే బైఠ్ గఈ।Bhai behan ke paas aaye aur bole, “Dekho, chaand nikal aaya hai. Arghya de do.” Bhabhiyon ne use samjhana chaha ki yah chaand nahin hai, par bholi Veeravati ne bhaiyon ki baat maan li. Usne us roshni ko arghya diya aur khana khane baith gayi.
“చూడు, చంద్రుడు వచ్చాడు. అర్ఘ్యం ఇవ్వు” అన్నారు అన్నలు. అది చంద్రుడు కాదని వదినలు చెప్పబోయారు, కానీ అమాయకురాలైన వీరావతి అన్నల మాటే నమ్మింది. ఆ వెలుగుకు అర్ఘ్యం ఇచ్చి భోజనానికి కూర్చుంది.
పహలే కౌర్ మేం బాల్ నికలా। దూసరే కౌర్ పర్ ఉసే ఛీంక్ ఆ గఈ। తీసరా కౌర్ ఉఠాయా హీ థా కి ససురాల్ సే ఖబర్ ఆఈ కి ఉసకే పతి అబ్ ఇస్ సంసార్ మేం నహీం రహే।Pehle kaur mein baal nikla. Doosre kaur par use chheenk aa gayi. Teesra kaur uthaya hi tha ki sasural se khabar aayi ki uske pati ab is sansar mein nahin rahe.
మొదటి ముద్దలో వెంట్రుక వచ్చింది. రెండో ముద్దకు తుమ్ము వచ్చింది. మూడో ముద్ద ఎత్తిందో లేదో, అత్తవారింటి నుంచి ఆమె భర్త చనిపోయాడని కబురు వచ్చింది.
వీరావతీ రోతీ-బిలఖతీ ససురాల్ పహుఁచీ। ఉసీ రాత్ ఇంద్ర కీ పత్నీ, దేవీ ఇంద్రాణీ, ధరతీ పర్ ఆఈం। వీరావతీ నే ఉనకే చరణ్ పకడ్ లిఏ ఔర్ పూఛా, “మేరే సాథ్ ఐసా క్యోం హుఆ?” ఇంద్రాణీ నే కహా, “తుమనే అసలీ చాఁద్ దేఖే బినా వ్రత్ ఖోల్ దియా। తుమ్హారే భాఇయోం నే ప్రేమ్ మేం ఆకర్ తుమసే ఛల్ కియా థా।”Veeravati roti-bilakhti sasural pahunchi. Usi raat Indra ki patni, Devi Indrani, dharti par aayin. Veeravati ne unke charan pakad liye aur poochha, “Mere saath aisa kyon hua?” Indrani ne kaha, “Tumne asli chaand dekhe bina vrat khol diya. Tumhare bhaiyon ne prem mein aakar tumse chhal kiya tha.”
ఏడుస్తూ వీరావతి అత్తవారింటికి చేరింది. ఆ రాత్రే ఇంద్రుని భార్య అయిన ఇంద్రాణీదేవి భూమికి దిగి వచ్చింది. వీరావతి ఆమె పాదాలు పట్టుకొని “నాకు ఇలా ఎందుకు జరిగింది?” అని అడిగింది. “నువ్వు అసలు చంద్రుణ్ణి చూడకుండానే వ్రతం విరమించావు. ప్రేమతో మీ అన్నలు నిన్ను మోసం చేశారు” అని ఇంద్రాణి చెప్పింది.
Many families tell this part with Mother Parvati, or Karva Mata, in place of Indrani. The lesson of the story is the same.
ఇంద్రాణీ నే ఆగే కహా, “అబ్ పూరే వర్ష హర్ మహీనే కీ చౌథ్ కా వ్రత్ శ్రద్ధా సే రఖో। అగలే కరవా చౌథ్ పర్ పూరే నియమ్ సే వ్రత్ కరో ఔర్ అసలీ చాఁద్ కో అర్ఘ్య దో। తబ్ తుమ్హారా సుహాగ్ లౌట్ ఆఏగా।”Indrani ne aage kaha, “Ab poore varsh har mahine ki chauth ka vrat shraddha se rakho. Agle Karwa Chauth par poore niyam se vrat karo aur asli chaand ko arghya do. Tab tumhara suhaag laut aayega.”
ఇంద్రాణి ఇంకా ఇలా చెప్పింది: “ఏడాది పొడవునా ప్రతి నెలా వచ్చే చవితి వ్రతాన్ని శ్రద్ధగా చెయ్యి. వచ్చే కర్వా చౌత్ నాడు నియమంగా వ్రతం చేసి అసలు చంద్రునికి అర్ఘ్యం ఇవ్వు. అప్పుడు నీ సౌభాగ్యం తిరిగి వస్తుంది.”
వీరావతీ నే కిసీ కో అపనే పతి కా దాహ్-సంస్కార్ నహీం కరనే దియా। వహ్ పూరే వర్ష ఉనకే పాస్ బైఠీ రహీ, ఉనకీ సేవా కరతీ రహీ ఔర్ హర్ మహీనే కీ చౌథ్ కా వ్రత్ రఖతీ రహీ। మన్ హీ మన్ వహ్ కరవా మాతా కా స్మరణ్ కరతీ రహతీ థీ।Veeravati ne kisi ko apne pati ka daah-sanskar nahin karne diya. Vah poore varsh unke paas baithi rahi, unki seva karti rahi aur har mahine ki chauth ka vrat rakhti rahi. Man hi man vah Karwa Mata ka smaran karti rehti thi.
వీరావతి తన భర్తకు దహన సంస్కారం చేయడానికి ఎవరినీ ఒప్పుకోలేదు. ఏడాదంతా అతని పక్కనే కూర్చుని సేవ చేస్తూ, ప్రతి నెలా చవితి వ్రతం చేస్తూ ఉంది. మనసులో ఎప్పుడూ కర్వా మాతను తలచుకుంటూ ఉండేది.
ఫిర్ కరవా చౌథ్ ఆయా। ఇస్ బార్ వీరావతీ నే సుబహ్ సే నిర్జల్ వ్రత్ రఖా, శామ్ కో కరవా భరకర్ గౌరీ మాఁ కీ పూజా కీ ఔర్ కథా సునీ। జబ్ అసలీ చాఁద్ నికలా, తబ్ ఉసనే ఛలనీ సే చాఁద్ కో దేఖా ఔర్ అర్ఘ్య దియా।Phir Karwa Chauth aaya. Is baar Veeravati ne subah se nirjal vrat rakha, shaam ko karva bharkar Gauri Maa ki pooja ki aur katha suni. Jab asli chaand nikla, tab usne chhalni se chaand ko dekha aur arghya diya.
మళ్ళీ కర్వా చౌత్ వచ్చింది. ఈసారి వీరావతి తెల్లవారుజాము నుంచి నిర్జల వ్రతం పట్టింది. సాయంత్రం కర్వా నింపి గౌరీదేవిని పూజించి, కథ విన్నది. అసలు చంద్రుడు ఉదయించాక జల్లెడలోంచి చంద్రుణ్ణి చూసి అర్ఘ్యం ఇచ్చింది.
ఉసకీ సచ్చీ శ్రద్ధా సే కరవా మాతా ప్రసన్న హుఈం। ఉనకే ఆశీర్వాద్ సే వీరావతీ కా పతి ఐసే ఉఠ్ బైఠా, జైసే గహరీ నీంద్ సే జాగా హో। కహతే హైం, తభీ సే సుహాగినేం యహ్ వ్రత్ పూరే నియమ్ సే రఖతీ హైం ఔర్ చాఁద్ కో దేఖకర్, అర్ఘ్య దేకర్ హీ వ్రత్ ఖోలతీ హైం।Uski sachchi shraddha se Karwa Mata prasann huin. Unke aashirvaad se Veeravati ka pati aise uth baitha, jaise gehri neend se jaaga ho. Kehte hain, tabhi se suhaagin yah vrat poore niyam se rakhti hain aur chaand ko dekhkar, arghya dekar hi vrat kholti hain.
ఆమె నిజమైన భక్తికి కర్వా మాత ప్రసన్నురాలైంది. ఆమె ఆశీర్వాదంతో వీరావతి భర్త గాఢనిద్ర నుంచి మేలుకున్నట్టు లేచి కూర్చున్నాడు. అప్పటి నుంచే సుమంగళులు ఈ వ్రతాన్ని నియమంగా చేస్తూ, చంద్రుణ్ణి చూసి అర్ఘ్యం ఇచ్చాకే వ్రతం విరమిస్తారని చెబుతారు.
అబ్ కరవా మాతా కీ దూసరీ కథా సునిఏ। బహుత్ పహలే ఏక్ నదీ కే కినారే బసే గాఁవ్ మేం కరవా నామ్ కీ ఏక్ పతివ్రతా స్త్రీ అపనే పతి కే సాథ్ రహతీ థీ। ఏక్ దిన్ ఉసకా పతి నదీ మేం నహానే గయా।Ab Karwa Mata ki doosri katha suniye. Bahut pehle ek nadi ke kinare base gaon mein Karva naam ki ek pativrata stri apne pati ke saath rehti thi. Ek din uska pati nadi mein nahane gaya.
ఇప్పుడు కర్వా మాత రెండో కథ వినండి. చాలా కాలం క్రితం ఒక నది ఒడ్డున ఉన్న ఊళ్ళో కర్వా అనే పతివ్రత తన భర్తతో కలిసి ఉండేది. ఒకరోజు ఆమె భర్త నదిలో స్నానానికి వెళ్ళాడు.
This is a separate, shorter story, told in many families after the story of Veeravati. Here Karva is a woman's name; the same word also means the clay pot used in the puja.
నహాతే సమయ్ ఏక్ మగరమచ్ఛ నే ఉసకా పైర్ పకడ్ లియా ఔర్ ఉసే పానీ మేం ఖీంచనే లగా। పతి నే జోర్ సే కరవా కో పుకారా। కరవా దౌడకర్ ఆఈ ఔర్ ఉసనే కచ్చే సూత్ కే ధాగే సే మగర్ కో బాఁధ్ దియా। ఉసకే సతీత్వ కే బల్ సే మగర్ ఐసా బఁధా కి హిల్ భీ న సకా।Nahate samay ek magarmachh ne uska pair pakad liya aur use paani mein kheenchne laga. Pati ne zor se Karva ko pukara. Karva daudkar aayi aur usne kachche soot ke dhaage se magar ko baandh diya. Uske satitva ke bal se magar aisa bandha ki hil bhi na saka.
స్నానం చేస్తుండగా ఒక మొసలి అతని కాలు పట్టుకొని నీళ్ళలోకి లాగసాగింది. అతను గట్టిగా కర్వాను పిలిచాడు. కర్వా పరుగున వచ్చి, ముడి నూలు దారంతో మొసలిని కట్టేసింది. ఆమె పాతివ్రత్య బలానికి ఆ దారం ఎంత గట్టిగా పట్టిందంటే, మొసలి కదలలేకపోయింది.
ఫిర్ కరవా యమరాజ్ కే పాస్ పహుఁచీ ఔర్ బోలీ, “హే యమరాజ్, ఇస్ మగర్ నే మేరే పతి కో పకడా హై। ఇసే అపనే లోక్ లే జాఇఏ ఔర్ మేరే పతి కో లంబీ ఆయు దీజిఏ।” యమరాజ్ నే కహా, “అభీ ఇస్ మగర్ కీ ఆయు బాకీ హై। మైం ఇసే నహీం లే జా సకతా।”Phir Karva Yamraj ke paas pahunchi aur boli, “He Yamraj, is magar ne mere pati ko pakda hai. Ise apne lok le jaiye aur mere pati ko lambi aayu dijiye.” Yamraj ne kaha, “Abhi is magar ki aayu baaki hai. Main ise nahin le ja sakta.”
తర్వాత కర్వా యమధర్మరాజు దగ్గరికి వెళ్ళి, “యమరాజా, ఈ మొసలి నా భర్తను పట్టుకుంది. దీన్ని నీ లోకానికి తీసుకుపో, నా భర్తకు దీర్ఘాయువు ఇవ్వు” అంది. “ఈ మొసలికి ఇంకా ఆయువు ఉంది. దీన్ని నేను తీసుకుపోలేను” అన్నాడు యముడు.
కరవా నే కహా, “యది ఆప్ ఐసా నహీం కరేంగే, తో మైం ఆపకో శాప్ దే దూఁగీ।” పతివ్రతా కే శాప్ సే యమరాజ్ భీ డర్ గఏ। ఉన్హోంనే మగర్ కో యమలోక్ భేజ్ దియా ఔర్ కరవా కే పతి కో లంబీ ఆయు కా వరదాన్ దియా।Karva ne kaha, “Yadi aap aisa nahin karenge, to main aapko shaap de doongi.” Pativrata ke shaap se Yamraj bhi dar gaye. Unhone magar ko Yamlok bhej diya aur Karva ke pati ko lambi aayu ka vardaan diya.
“నువ్వు అలా చేయకపోతే నిన్ను శపిస్తాను” అంది కర్వా. పతివ్రత శాపానికి యముడు కూడా భయపడ్డాడు. మొసలిని యమలోకానికి పంపి, కర్వా భర్తకు దీర్ఘాయువు వరం ఇచ్చాడు.
తభీ సే కరవా కో కరవా మాతా కే రూప్ మేం యాద్ కియా జాతా హై। కరవా చౌథ్ పర్ సుహాగినేం ఉనసే అపనే పతి కీ రక్షా ఔర్ లంబీ ఆయు కీ ప్రార్థనా కరతీ హైం।Tabhi se Karva ko Karwa Mata ke roop mein yaad kiya jata hai. Karwa Chauth par suhaagin unse apne pati ki raksha aur lambi aayu ki prarthana karti hain.
అప్పటి నుంచి కర్వాను కర్వా మాతగా స్మరిస్తారు. కర్వా చౌత్ నాడు సుమంగళులు తమ భర్తల రక్షణ కోసం, దీర్ఘాయువు కోసం ఆమెను ప్రార్థిస్తారు.
హే కరవా మాతా, జైసే ఆపనే వీరావతీ కా సుహాగ్ లౌటాయా ఔర్ కరవా కే పతి కీ రక్షా కీ, వైసే హీ సబకే సుహాగ్ కీ రక్షా కరనా। బోలో కరవా మాతా కీ జయ్!He Karwa Mata, jaise aapne Veeravati ka suhaag lautaya aur Karva ke pati ki raksha ki, vaise hi sabke suhaag ki raksha karna. Bolo Karwa Mata ki jai!
ఓ కర్వా మాతా, వీరావతికి సౌభాగ్యాన్ని తిరిగి ఇచ్చినట్టు, కర్వా భర్తను కాపాడినట్టు, అందరి సౌభాగ్యాన్నీ కాపాడు. కర్వా మాతకు జై!
Families end the katha with a closing line like this one, in their own words. Many then bow to the karva and to the elders.
సంపూర్ణం
కర్వా చౌత్ వ్రత కథ పారాయణం పూర్తయింది.
దీన్ని వారపు నియమంగా చేసుకోండి
మీ ఫోన్ క్యాలెండర్‌లో వారానికోసారి గుర్తుచేసే ఈవెంట్ చేరుతుంది. సైన్-అప్ లేదు, ఏ సమాచారమూ బయటకు వెళ్ళదు.
iPhone లేదా iPadలో: Share నొక్కి, “Add to Home Screen” ఎంచుకోండి.
ప్రశ్నలు
కర్వా చౌత్ కథను ఇంగ్లీషులో లేదా తెలుగులో చదవవచ్చా?
చదవవచ్చు. కథను శ్రద్ధగా, మీకు అర్థమయ్యే భాషలో చెప్పుకోవడం, వినడమే సంప్రదాయంలో ముఖ్యం. ఈ పేజీలో హిందీ కథను తెలుగు లిపిలో చదివి, పక్కనే తెలుగు అర్థం చూసుకోవచ్చు.
కథ ఎప్పుడు చదువుతారు?
సాయంత్రం, పూజ సిద్ధం చేశాక, చంద్రోదయానికి ముందు. స్త్రీలు కర్వాలు, పళ్ళేలతో వలయంగా కూర్చుంటారు; ఒకరు కథ చదువుతారు, పళ్ళేలు చేతులు మారుతాయి. చాలా ఇళ్ళలో కథ వింటున్నప్పుడు చేతిలో కొన్ని గోధుమ లేదా బియ్యం గింజలు పట్టుకొని, తర్వాత వాటిని సమర్పిస్తారు.
మబ్బుల వల్ల చంద్రుడు కనిపించకపోతే?
మీ నగరంలో చంద్రోదయ సమయాన్ని అనుసరించండి. ఆ సమయం దాటాక చంద్రుడు ఉదయించే దిశకు, సాధారణంగా తూర్పుకు, తిరిగి అర్ఘ్యం ఇచ్చి వ్రతం విరమించేవారు చాలామంది. ఇంకెక్కడో ఉన్న బంధువులు చంద్రుణ్ణి చూసేదాకా ఆగే కుటుంబాలూ ఉన్నాయి. మీ ఇంటి ఆచారాన్ని పాటించండి.
గర్భవతులు లేదా ఆరోగ్యం బాగోనివారు నీళ్ళు తాగవచ్చా?
తాగవచ్చు. ఆరోగ్యం కోసం వ్రతంలో సడలింపు సంప్రదాయంలో ఎప్పుడూ ఉంది; ఆరోగ్యమే ముందు. అలాంటప్పుడు చాలామంది పగలు నీళ్ళు, పాలు లేదా పండ్లు తీసుకొని, సాయంత్రం పూజ, కథ, అర్ఘ్యం పూర్తిచేస్తారు. కుటుంబంతో, మీ డాక్టర్‌తో మాట్లాడండి.
మూలం, సమీక్ష
మూలం: Nitya's retelling of the traditional story (Hindi, 2026), written for this site; not a transcription of any printed edition
Nitya's retelling of the traditional story. There is no single canonical wording of the Karwa Chauth katha; it is told in many family and booklet versions. Our retelling follows the elements common to the most widely told version: the merchant's daughter Veeravati and her seven brothers; her first Karwa Chauth fast at her parents' home; the youngest brother's false moon (a lamp behind a sieve on a peepal tree; some tell it as a fire behind a hill); the three omens at the meal (a hair, a sneeze, the news); Indrani's explanation (many families tell it with Parvati or Karva Mata); a year of monthly Chauth fasts beside her husband's body; and his return to life on the next Karwa Chauth. Some versions end with the youngest sister-in-law restoring him; we have not used that ending. Part two follows the common story of Karva, the crocodile bound with raw cotton thread, and Yama. The Hindi is our own wording, not copied from any book or website. Meanings are retellings of each paragraph; the Hindi meaning is a one-line gist.
పాఠం, అర్థాలు రెండూ ఇంకా మొదటి ప్రతి దశలోనే ఉన్నాయి.
ఈ అర్థాలు మేము రాసుకున్న మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు. తప్పు కనిపిస్తే దయచేసి మాకు చెప్పండి.