శ్రీ దుర్గా చాలీసా
श्री दुर्गा चालीसा
శ్రీ దుర్గా చాలీసా 'నమో నమో దుర్గే సుఖ కరనీ'తో మొదలయ్యే నలభై చౌపాయిల హిందీ స్తుతి. గౌరి, లక్ష్మి నుంచి కాళి, మహావిద్యల వరకు అమ్మ అనేక రూపాలను ఇది కీర్తిస్తుంది; మహిషాసురుడు, శుంభనిశుంభులు, రక్తబీజునిపై ఆమె విజయాలను గుర్తుచేస్తుంది. మంగళ, శుక్రవారాల్లో, నవరాత్రుల్లో ప్రతిరోజూ కుటుంబాలు దీన్ని పఠిస్తాయి.
- 42 శ్లోకాలు
- 9 నిమి
- సాంప్రదాయికం; చివరి చౌపాయిలో దేవీదాసు పేరు ఉంది
- శుభదినం: మంగళవారం, శుక్రవారం
నమో నమో దుర్గే సుఖ్ కరనీ।Namo Namo Durge Sukh Karni
నమో నమో అంబే దుఃఖ్ హరనీ॥Namo Namo Ambe Dukh Harni
సుఖాన్ని ఇచ్చే దుర్గమ్మా, నీకు మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం. దుఃఖాన్ని తొలగించే అంబా, నీకు మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం.
Some printings repeat 'Durge' in the second line ('namo namo Durge dukh harni'). We print 'Ambe', which most sources have.
నిరంకార్ హై జ్యోతి తుమ్హారీ।Nirankar Hai Jyoti Tumhari
తిహూఁ లోక్ ఫైలీ ఉజియారీ॥Tihun Lok Phaili Ujiyari
నీ జ్యోతికి రూపం లేదు; దాని వెలుగు మూడు లోకాల్లోనూ వ్యాపించి ఉంది.
శశి లలాట్ ముఖ్ మహావిశాలా।Shashi Lalat Mukh Mahavishala
నేత్ర లాల్ భృకుటి వికరాలా॥Netra Lal Bhrikuti Vikrala
నీ నుదుట చంద్రుడు ప్రకాశిస్తాడు, నీ ముఖం విశాలంగా ఉంటుంది. నీ కన్నులు ఎర్రగా, కనుబొమలు భయంకరంగా ఉంటాయి.
రూప్ మాతు కో అధిక్ సుహావే।Roop Matu Ko Adhik Suhave
దరశ్ కరత్ జన్ అతి సుఖ్ పావే॥Darash Karat Jan Ati Sukh Pave
అమ్మ రూపం ఎంతో మనోహరం. ఆమెను దర్శించినవారికి ఎంతో ఆనందం కలుగుతుంది.
తుమ్ సంసార్ శక్తి లయ్ కీనా।Tum Sansar Shakti Lay Kina
పాలన్ హేతు అన్న ధన్ దీనా॥Palan Hetu Ann Dhan Dina
నీ శక్తి వల్లనే ఈ లోకం పుడుతుంది, మళ్ళీ లయమవుతుంది. దాన్ని పోషించడానికి నువ్వు అన్నం, ధనం ఇచ్చావు.
Some books read 'shakti lai kina' (you made the world by taking up your power) in place of 'shakti lay kina'. The sense is close.
అన్నపూర్ణా హుఈ జగ్ పాలా।Annapurna Hui Jag Pala
తుమ్ హీ ఆది సుందరీ బాలా॥Tum Hi Aadi Sundari Bala
అన్నపూర్ణగా నువ్వే జగత్తును పోషిస్తున్నావు. ఆదిశక్తివైన సుందరి బాలవు నువ్వే.
ప్రలయకాల్ సబ్ నాశన్ హారీ।Pralaykal Sab Nashan Hari
తుమ్ గౌరీ శివశంకర్ ప్యారీ॥Tum Gauri Shivshankar Pyari
ప్రళయకాలంలో అన్నిటినీ లయం చేసేది నువ్వే. శివశంకరుని ప్రియమైన గౌరివి నువ్వే.
శివ్ యోగీ తుమ్హరే గుణ్ గావేం।Shiv Yogi Tumhre Gun Gaven
బ్రహ్మా విష్ణు తుమ్హేం నిత్ ధ్యావేం॥Brahma Vishnu Tumhen Nit Dhyaven
శివుడు, యోగులు నీ గుణాలను గానం చేస్తారు. బ్రహ్మ, విష్ణువు నిత్యం నిన్ను ధ్యానిస్తారు.
రూప్ సరస్వతీ కో తుమ్ ధారా।Roop Saraswati Ko Tum Dhara
దే సుబుద్ధి ఋషి మునిన్ ఉబారా॥De Subuddhi Rishi Munin Ubara
నువ్వు సరస్వతి రూపం ధరించి, ఋషులకు, మునులకు మంచి బుద్ధినిచ్చి వారిని ఉద్ధరించావు.
ధరయో రూప్ నరసింహ్ కో అంబా।Dharyo Roop Narsingh Ko Amba
పరగట్ భఈ ఫాడకర్ ఖంబా॥Pargat Bhai Phaadkar Khamba
అంబా, నువ్వు నరసింహ రూపం ధరించి, స్తంభాన్ని చీల్చుకొని ప్రత్యక్షమయ్యావు.
Here the Chalisa sees the Goddess as the power behind Vishnu's avatars. Many people sing 'pragat' for परगट.
రక్షా కరి ప్రహ్లాద్ బచాయో।Raksha Kari Prahlad Bachayo
హిరణాకుశ్ కో స్వర్గ పఠాయో॥Hirnakush Ko Swarg Pathayo
నువ్వు ప్రహ్లాదుణ్ణి రక్షించి కాపాడావు; హిరణ్యకశిపుణ్ణి స్వర్గానికి పంపావు.
Some printings read 'Hiranyaksh' (हिरण्याक्ष) here. We follow the sources that read हिरणाकुश (Hiranyakashipu), the father of Prahlad whom Narasimha killed. 'Sent to heaven' means he was freed by dying at the Lord's hand.
లక్ష్మీ రూప్ ధరో జగ్ మాహీం।Lakshmi Roop Dharo Jag Mahin
శ్రీ నారాయణ్ అంగ్ సమాహీం॥Shri Narayan Ang Samahin
లోకంలో నువ్వు లక్ష్మి రూపం ధరించి, శ్రీమన్నారాయణుని అంగంలో నెలకొని ఉన్నావు.
క్షీరసింధు మేం కరత్ విలాసా।Kshirsindhu Mein Karat Vilasa
దయాసింధు దీజై మన్ ఆసా॥Dayasindhu Dijai Man Aasa
నువ్వు పాలసముద్రంలో ఆనందంగా విహరిస్తావు. దయాసముద్రమా, నా మనసులోని ఆశను తీర్చు.
హింగలాజ్ మేం తుమ్హీం భవానీ।Hinglaj Mein Tumhin Bhavani
మహిమా అమిత్ న జాత్ బఖానీ॥Mahima Amit Na Jaat Bakhani
హింగ్లాజ్లో వెలసిన భవానివి నువ్వే. నీ మహిమకు అంతు లేదు; దాన్ని వర్ణించడం సాధ్యం కాదు.
Hinglaj Mata's shrine is in Balochistan, Pakistan, and tradition counts it among the Shakti Peethas.
మాతంగీ అరు ధూమావతి మాతా।Matangi Aru Dhumavati Mata
భువనేశ్వరీ బగలా సుఖ్ దాతా॥Bhuvaneshwari Bagla Sukh Data
మాతంగి, ధూమావతి నువ్వే. సుఖాన్నిచ్చే భువనేశ్వరి, బగళ కూడా నువ్వే.
Verses 15 and 16 name forms among the ten Mahavidyas, the great wisdom-goddesses of Shakta tradition.
శ్రీ భైరవ్ తారా జగ్ తారిణీ।Shri Bhairav Tara Jag Tarini
ఛిన్న భాల్ భవ్ దుఃఖ్ నివారిణీ॥Chhinna Bhal Bhav Dukh Nivarini
భైరవివి, జగత్తును తరింపజేసే తారవు నువ్వే. ఛిన్నమస్తగా సంసార దుఃఖాలను తొలగించేది నువ్వే.
'Bhairav' here is read as Bhairavi and 'chhinna bhal' (severed head) as Chhinnamasta, two of the Mahavidyas.
కేహరి వాహన్ సోహ్ భవానీ।Kehari Vahan Soh Bhavani
లాంగుర్ వీర్ చలత్ అగవానీ॥Langur Veer Chalat Agvani
సింహవాహినిగా భవాని శోభిస్తుంది; వీరుడైన లాంగుర్ ఆమెకు ముందు నడుస్తాడు.
In North Indian Devi worship, the 'Langur' or 'Languriya' who walks before the Mother is usually understood as Hanuman; some families understand Bhairav.
కర్ మేం ఖప్పర్ ఖడ్గ విరాజై।Kar Mein Khappar Khadag Viraje
జాకో దేఖ్ కాల్ డర్ భాజై॥Jako Dekh Kaal Dar Bhaje
నీ చేతుల్లో కపాలపాత్ర, ఖడ్గం ఉన్నాయి; వాటిని చూసి కాలుడు కూడా భయంతో పారిపోతాడు.
సోహై అస్త్ర ఔర్ త్రిశూలా।Sohai Astra Aur Trishula
జాతే ఉఠత్ శత్రు హియ్ శూలా॥Jate Uthat Shatru Hiy Shula
ఆయుధాలు, త్రిశూలం నిన్ను అలంకరిస్తాయి; వాటిని చూస్తే శత్రువుల గుండెల్లో శూలం గుచ్చినట్లవుతుంది.
నగరకోట్ మేం తుమ్హీం విరాజత్।Nagarkot Mein Tumhin Virajat
తిహుఁ లోక్ మేం డంకా బాజత్॥Tihun Lok Mein Danka Bajat
నగర్కోట్లో వెలసినది నువ్వే; మూడు లోకాల్లోనూ నీ విజయ ఢంకా మోగుతుంది.
Nagarkot is the old name of Kangra in Himachal Pradesh, home of the Brajeshwari Devi temple. Some books print 'Nagar koti'.
శుంభ నిశుంభ దానవ్ తుమ్ మారే।Shumbh Nishumbh Danav Tum Maare
రక్తబీజ్ శంఖన్ సంహారే॥Raktabeej Shankhan Sanhare
శుంభ నిశుంభులనే రాక్షసులను నువ్వు చంపావు; లెక్కలేనన్ని రూపాల్లో పుట్టుకొచ్చిన రక్తబీజుణ్ణి సంహరించావు.
'Shankhan' comes from shankh, a very large number. Every drop of Raktabija's blood became a new demon, so he multiplied without end.
మహిషాసుర్ నృప్ అతి అభిమానీ।Mahishasur Nrip Ati Abhimani
జేహి అఘ్ భార్ మహీ అకులానీ॥Jehi Agh Bhaar Mahi Akulani
మహిషాసుర రాజు మహా గర్విష్ఠుడు; వాడి పాపాల బరువుకు భూమి తల్లడిల్లింది.
రూప్ కరాల్ కాలికా ధారా।Roop Karal Kalika Dhara
సేన్ సహిత్ తుమ్ తిహి సంహారా॥Sen Sahit Tum Tihi Sanhara
నువ్వు కాళిక భయంకర రూపం ధరించి, వాణ్ణి వాడి సైన్యంతో సహా సంహరించావు.
పరీ గాఢ్ సంతన్ పర్ జబ్ జబ్।Pari Gaadh Santan Par Jab Jab
భఈ సహాయ్ మాతు తుమ్ తబ్ తబ్॥Bhai Sahay Matu Tum Tab Tab
సజ్జనులకు కష్టం వచ్చిన ప్రతిసారీ, అమ్మా, నువ్వు వారికి అండగా నిలిచావు.
అమరపురీ అరు బాసవ్ లోకా।Amarpuri Aru Basav Loka
తబ్ మహిమా సబ్ రహేం అశోకా॥Tab Mahima Sab Rahen Ashoka
దేవతల నగరం, ఇంద్రలోకం అన్నీ నీ మహిమ వల్లనే దుఃఖం లేకుండా ఉంటాయి.
'Basav' is Vasava, a name of Indra. 'Tab' here is the old form 'tav', meaning 'your'.
జ్వాలా మేం హై జ్యోతి తుమ్హారీ।Jwala Mein Hai Jyoti Tumhari
తుమ్హేం సదా పూజేం నర్-నారీ॥Tumhen Sada Poojen Nar Nari
జ్వాలలో వెలిగేది నీ జ్యోతే; స్త్రీ పురుషులందరూ ఎల్లప్పుడూ నిన్ను పూజిస్తారు.
This is usually read as the Jwalamukhi temple in Kangra, Himachal Pradesh, where natural flames are worshipped as the Goddess.
ప్రేమ్ భక్తి సే జో యశ్ గావేం।Prem Bhakti Se Jo Yash Gaven
దుఃఖ్ దారిద్ర నికట్ నహిం ఆవేం॥Dukh Daridra Nikat Nahin Aaven
ప్రేమతో, భక్తితో నీ కీర్తిని పాడేవారి దగ్గరికి దుఃఖం, దారిద్ర్యం రావు.
ధ్యావే తుమ్హేం జో నర్ మన్ లాఈ।Dhyave Tumhen Jo Nar Man Laai
జన్మ-మరణ్ తాకౌ ఛుటి జాఈ॥Janam Maran Tako Chhuti Jaai
మనసు లగ్నం చేసి నిన్ను ధ్యానించేవారు జనన మరణ చక్రం నుంచి విముక్తులవుతారు.
జోగీ సుర్ ముని కహత్ పుకారీ।Jogi Sur Muni Kahat Pukari
యోగ్ న హో బిన్ శక్తి తుమ్హారీ॥Yog Na Ho Bin Shakti Tumhari
నీ శక్తి లేకుండా యోగం సాధ్యం కాదని యోగులు, దేవతలు, మునులు ఎలుగెత్తి చెబుతారు.
శంకర్ ఆచారజ్ తప్ కీనో।Shankar Aacharaj Tap Kino
కామ్ అరు క్రోధ్ జీతి సబ్ లీనో॥Kaam Aru Krodh Jeeti Sab Lino
శంకరాచార్యులు తపస్సు చేసి కామక్రోధాలన్నిటినీ జయించారు.
Verses 30 to 34 tell a devotional legend about Shankaracharya. It is told to show that even a great sage needs the Mother's shakti; it is not a historical account.
నిశిదిన్ ధ్యాన్ ధరో శంకర్ కో।Nishidin Dhyan Dharo Shankar Ko
కాహు కాల్ నహిం సుమిరో తుమకో॥Kahu Kaal Nahin Sumiro Tumko
వారు రేయింబవళ్ళు శంకరుణ్ణి ధ్యానించారు, కానీ ఎన్నడూ నిన్ను స్మరించలేదు.
శక్తి రూప్ కా మరమ్ న పాయో।Shakti Roop Ka Maram Na Payo
శక్తి గఈ తబ్ మన్ పఛితాయో॥Shakti Gayi Tab Man Pachhitayo
నీ శక్తి స్వరూప రహస్యాన్ని వారు గ్రహించలేదు. వారి శక్తి పోయినప్పుడు మనసులో పశ్చాత్తాపపడ్డారు.
శరణాగత్ హుఈ కీర్తి బఖానీ।Sharanagat Hui Kirti Bakhani
జయ్ జయ్ జయ్ జగదంబ భవానీ॥Jai Jai Jai Jagdamb Bhavani
అప్పుడు వారు నిన్ను శరణు వేడి నీ కీర్తిని పాడారు: జయ జయ జయ జగదంబా భవానీ!
భఈ ప్రసన్న ఆది జగదంబా।Bhai Prasann Aadi Jagdamba
దఈ శక్తి నహిం కీన్ విలంబా॥Dai Shakti Nahin Keen Vilamba
ఆదిశక్తి అయిన జగదంబ ప్రసన్నురాలై, ఆలస్యం చేయకుండా వారికి శక్తినిచ్చింది.
మోకో మాతు కష్ట అతి ఘేరో।Moko Matu Kasht Ati Ghero
తుమ్ బిన్ కౌన్ హరై దుఃఖ్ మేరో॥Tum Bin Kaun Harai Dukh Mero
అమ్మా, ఎన్నో కష్టాలు నన్ను చుట్టుముట్టాయి. నువ్వు తప్ప నా దుఃఖాన్ని ఎవరు తీరుస్తారు?
ఆశా తృష్ణా నిపట్ సతావేం।Aasha Trishna Nipat Sataven
మోహ్ మదాదిక్ సబ్ బినశావేం॥Moh Madadik Sab Binshaven
ఆశ, తృష్ణ నన్ను ఎంతో బాధిస్తున్నాయి. మోహం, మదం వంటి దోషాలన్నిటినీ నశింపజేయి.
Some books have a different second line here: 'ripu moorakh mohi ati darpave' (foolish enemies frighten me greatly).
శత్రు నాశ్ కీజై మహారానీ।Shatru Naash Kijai Maharani
సుమిరౌం ఇకచిత్ తుమ్హేం భవానీ॥Sumiraun Ikchit Tumhen Bhavani
ఓ మహారాణీ, నా శత్రువులను నాశనం చెయ్యి. భవానీ, ఏకాగ్ర మనసుతో నిన్ను స్మరిస్తున్నాను.
Tradition reads 'enemies' both as outside foes and as the inner ones named in the verse before.
కరో కృపా హే మాతు దయాలా।Karo Kripa He Matu Dayala
ఋద్ధి-సిద్ధి దై కరహు నిహాలా॥Riddhi Siddhi Dai Karahu Nihala
దయామయివైన అమ్మా, కృప చూపు. ఋద్ధి సిద్ధులను ఇచ్చి నన్ను ధన్యుణ్ణి చెయ్యి.
జబ్ లగి జిఊఁ దయా ఫల్ పాఊఁ।Jab Lagi Jiun Daya Phal Paaun
తుమ్హరో యశ్ మైం సదా సునాఊఁ॥Tumhro Yash Main Sada Sunaun
నేను బతికి ఉన్నంత కాలం నీ దయాఫలాన్ని పొందుతూ, ఎల్లప్పుడూ నీ కీర్తిని చాటుతాను.
శ్రీ దుర్గా చాలీసా జో కోఈ గావై।Shri Durga Chalisa Jo Koi Gavai
సబ్ సుఖ్ భోగ్ పరమపద్ పావై॥Sab Sukh Bhog Parampad Pavai
శ్రీ దుర్గా చాలీసాను పాడేవారు అన్ని సుఖాలను అనుభవించి పరమపదాన్ని పొందుతారు.
This is the phalashruti, the traditional statement of what the recitation brings. Other books read 'Durga chalisa jo nit gavai' or 'jo jan gavai'.
దేవీదాస్ శరణ్ నిజ్ జానీ।Devidas Sharan Nij Jani
కరహు కృపా జగదంబ భవానీ॥Karahu Kripa Jagdamb Bhavani
దేవీదాసు నీ శరణు వేడినవాడని తెలిసి, ఓ జగదంబా భవానీ, అతనిపై కృప చూపు.
Here the poet places his name, Devidas, as poets did in a closing verse. Little is reliably known about him.
శరణాగత్ రక్షా కరే, భక్త రహే నిఃశంక్।Sharanagat Raksha Kare, Bhakt Rahe Nishank
మైం ఆయా తేరీ శరణ్ మేం, మాతు లీజియే అంక్॥Main Aaya Teri Sharan Mein, Matu Lijiye Ank
శరణు కోరినవారిని నువ్వు కాపాడతావు; అందుకే భక్తుడు నిర్భయంగా ఉంటాడు. అమ్మా, నేను నీ శరణు కోరి వచ్చాను; నన్ను నీ ఒడిలోకి తీసుకో.
Many booklets end with this doha; some older printings stop at the Devidas chaupai.
సంపూర్ణం
శ్రీ దుర్గా చాలీసా పారాయణం పూర్తయింది.
దీన్ని వారపు నియమంగా చేసుకోండి
మీ ఫోన్ క్యాలెండర్లో వారానికోసారి గుర్తుచేసే ఈవెంట్ చేరుతుంది. సైన్-అప్ లేదు, ఏ సమాచారమూ బయటకు వెళ్ళదు.
iPhone లేదా iPadలో: Share నొక్కి, “Add to Home Screen” ఎంచుకోండి.
ప్రశ్నలు
దుర్గా చాలీసాను ఎవరు రచించారు?
కచ్చితంగా ఎవరికీ తెలియదు. చివరి చౌపాయిలో దేవీదాసు పేరు ఉంది కాబట్టి సంప్రదాయం దీన్ని ఆ పేరుగల భక్తునికి ఆపాదిస్తుంది; ఆయన కాలం గురించి నమ్మదగిన సమాచారం లేదు. ఆలయాలు, ఇంటి పూజలు, చవక హారతి పుస్తకాల ద్వారా ఇది ఉత్తర భారతమంతా వ్యాపించింది.
దుర్గా చాలీసాను ఎప్పుడు చదవాలి?
ఉత్తరాది ఇళ్ళలో మంగళ, శుక్రవారాలు అమ్మవారి రోజులు; నవరాత్రులు ముఖ్యమైన సమయం. నవరాత్రుల్లో రోజూ ఉదయం గానీ సాయంత్రం గానీ దీపం వెలిగించి ఒకసారి చదివేవారు చాలామంది. దుర్గాష్టమి నాడు, దుర్గాపూజ రోజుల్లో కూడా చదువుతారు.
హిందీ రాకపోయినా చదవవచ్చా?
తప్పకుండా. ఈ పేజీలో తెలుగు లిపిలో చదువుతూ, పక్కనే అర్థం చూసుకోవచ్చు. విదేశాల్లోని చాలా కుటుంబాలు మొదట వినీ వినీ నేర్చుకుంటాయి; కొన్ని నవరాత్రుల్లోనే మాటలు నోటికి వచ్చేస్తాయి.
పఠనానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
నిదానంగా చదివితే దాదాపు ఎనిమిది నుంచి పది నిమిషాలు.
మూలం, సమీక్ష
మూలం: Traditional Hindi text as printed in popular chalisa and aarti-sangrah booklets; cross-checked line by line against sanskritdocuments.org (doc_z_otherlang_hindi/durga40, both versions on that page), BhaktiBharat.com, Bharat Discovery (bharatdiscovery.org) and ShubhPanchang.com
Our base text follows the first sanskritdocuments.org version, which matches BhaktiBharat word for word. We depart from it in two places, following the 'mool paath' on sanskritdocuments.org, Bharat Discovery and ShubhPanchang: 'नमो नमो अम्बे दुःख हरनी' (base repeats 'दुर्गे', ch. 1) and 'हिरणाकुश' (base 'हिरण्याक्ष', which does not fit the Narasimha story, ch. 11). Other variants: 'लय/लै कीना' (ch. 5), 'परगट/प्रगट' (ch. 10), 'नगरकोट/नगर कोटि/नाग कोटि' (ch. 20), 'ज्वाला/ताही में' (ch. 26), 'मोह मदादिक सब बिनशावें' vs 'रिपु मूरख मोहि अति डरपावे' (ch. 36), 'श्री दुर्गा चालीसा जो कोई गावै' vs 'जो नित/जो जन गावै' (ch. 40). The closing doha appears in BhaktiBharat and ShubhPanchang but not in the two other sources. Spelling of तिहुँ लोक normalised with a space. We have not yet compared against a Gita Press printing.
మూల పాఠాన్ని ఇక్కడ పేర్కొన్న మూలాలతో పంక్తి పంక్తిగా సరిచూశాం. అర్థాలు AI సహాయంతో రాసిన మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు.
ఈ అర్థాలు మేము రాసుకున్న మొదటి ప్రతి. ఇంకా ఏ పండితులూ వీటిని సరిచూడలేదు. తప్పు కనిపిస్తే దయచేసి మాకు చెప్పండి.